dinsdag 11 maart 2008

Stilistisch verantwoord

Ik bezoek best vaak buitenlandse fora en dan valt het me altijd op hoe positief mensen daar zijn over het Nederlandse voetbal. Wanneer je dan vraagt waarom mensen zo positief zijn, dan blijkt vaak dat het Oranje van Cruijff uit ’74 de reden is waarom mensen zo positief over Nederland en het Nederlandse voetbal denken. Op zich heeft het ook wel iets… Nederland speelt (voordat van Van Basten kwam…) dominant en aanvallend voetbal EN Nederland won (’88 uitgezonderd) nooit een groot toernooi. Het heeft wel iets melodramatisch… Beetje steunen van de underdog die uiteindelijk in een spectaculaire wedstrijd sneuvelt, de ploeg die onterecht verliest en in schoonheid sterft. Want de echte liefhebber weet het, Duitsland, Argentinië, Italië mogen dan wel wereldkampioen worden, maar Nederland speelt het mooiste voetbal...

De Nederlandse stijl spreekt mensen in het buitenland dus heel erg aan, maar waarom voetballen wij Nederlanders zo, in onze eigen unieke stijl? Hoe is deze stijl ontstaan? Verschillende schrijvers, wetenschappers en filosofen hebben zich hierover gebogen en ze hebben geprobeerd om de typisch Nederlandse manier van spelen te linken aan de historie, cultuur, politiek, geografie en economie van ons polderlandje. Dat heeft een aantal interessante visies opgeleverd.

Een verklaring kwam van David Winner. Hij schreef het boek “Brilliant Orange: The Neurotic Genius of Dutch Football”, waarin hij op zoek gaat naar een verklaring voor de herkomst van het Nederlandse Totaalvoetbal. Met Totaalvoetbal bedoelen we niet de 4-3-3 formatie, Totaalvoetbal is een speelstijl waarbij spelers voortdurend van positie wisselen. Dit kan binnen een 4-4-2 formatie, binnen een 4-3-3 formatie en eigenlijk binnen elke willekeurige formatie. Het gaat erom dat er binnen dit systeem een andere dimensie aan het ruimte-denken wordt gegeven. Een linksback is opeens niet meer linksback, maar kan ook linkshalf zijn of zelfs spits. David Winner zegt er het volgende over:
“Space is the unique defining element of Dutch football...It was a conceptual revolution based on the idea that the size of any football field was flexible and could be altered by the team playing on it.”

Natuurlijk is de grootte van een voetbalveld niet flexibel, maar je kunt er, gegeven de ruimte, wel meer uithalen. Is dat niet wat het “kleine” Nederland ook heeft gedaan met haar polders en dijken? David Winner opnieuw:
"The Dutch think innovatively, creatively and abstractly about space in their football because for centuries they have had to think innovatively about space in every other area of their lives."

Of David Winner gelijk heeft of niet, dat wil ik even in het midden laten. Winners ideeën zijn hoe dan ook ontzettend interessant en leuk gevonden. Ook zegt hij iets over waarom Nederlanders telkens bezwijken onder de druk.
“...is that the Dutch like to pass more than they like to score, making use of their footballing space across the entire field. Fear of winning - "the shame of being good" - is part of their Calvinist heritage, and explains why Dutch players tend to miss penalty kicks at critical moments. For a Dutchman, anyway, playing proper football is morally superior to winning at football.”

Een paar mooie voorbeeldjes van deze moraal vinden we terug in interviews na afloop van de WK finale van 1974.
“We made fun of them and forgot to score the second goal.”
Johnny Rep
“I didn’t mind if we won 1-0, as long as we humiliated them.”
Willem van Hanegem

Als ik dan de Nederlandse moraal zou moeten samenvatten, dan zou ik zeggen dat die neerkomt op het volgende: je bent niet de beste, want je wint het toernooi niet, maar je weet wel dat je de beste had kunnen zijn, omdat je genoeg kwaliteit in huis had om het toernooi te kunnen winnen en omdat je het mooiste voetbal speelde.

In FM zie je die typisch Nederlandse stijl eigenlijk niet of nauwelijks terug, ook al omdat de engine al die positiewisselingen niet toestaat. Hiermee komen we toch weer uit bij de minpunten van FM. Een van die minpunten ligt, wat mij betreft, ook in het gebrekkig weergeven van de typische stijl van een land.

Brazilianen, Italianen, Duitsers, Engelsen en Nederlanders, ieder land heeft zijn eigen spelstijl en eigen manier van spelen, maar in FM zie je daar eigenlijk niets van terug. Het typische Braziliaanse sambavoetbal zie je niet terug, het Engelse kick and rush is niet te traceren, catenaccio komt amper voor… De ploegen variëren wel in formatie, maar de typische stijl ontbreekt.

Je ziet geen Braziliaanse dribbelploegen die hun individualisme te ver doordrijven, je ziet geen Italianen die puur op de counter spelen en je ziet ook geen Nederlands totaalvoetbal terug. Wat mij betreft is dit echt een gemiste kans. Hoe leuk zou het niet zijn wanneer je deze typische speelstijlen ook echt kon verwerken en gebruiken in FM?

Stel je voor dat je dan ook zelf de speelstijl van de jeugdopleiding kon bepalen, waardoor er ook alleen maar spelers uit de eigen opleiding doorstromen die voldoen aan een bepaald profiel. Een beetje zoals Ajax haar opleiding heeft gestoeld op spelen in het totaalvoetbalidee volgens een 4-3-3 formatie. Ajax leidt spelers op die specifiek volgens dat idee zouden moeten kunnen spelen. Zoiets wil ik eigenlijk ook in FM terug zien, je zou als manager een bepaalde stijl moeten kunnen selecteren en dan zou de jeugdopleiding ook alleen maar spelers afleveren die binnen deze bepaalde stijl passen.

Waarschijnlijk zal het bij toekomstmuziek en dagdromen blijven, mijn idee over het toevoegen van typerende stijlen per land en club, maar ik blijf er bij dat het idee wel mogelijkheden heeft. Ik heb deze suggestie dan ook in het Engels naar SI gemaild, maar ik ga er niet van uit dat er een serieuze reactie op gaat komen. Toch blijven we hopen, je weet maar nooit.

Was getekend,

Uw dagdromende columnist

Geen opmerkingen: